Gemeenten en UWV begeleiden dagelijks mensen in hun zoektocht naar werk. Maar welke vacature past bij welke werkzoekende? Om passende vacatures en baankansen te vinden, zijn begeleiders afhankelijk van het aanbod dat voor hen inzichtelijk is. Uw Stad Werkt wordt daarom aangesloten als bron op VUM, de landelijke digitale infrastructuur voor het uitwisselen van gegevens over werkzoekenden en vacatures. Daardoor worden de vacatures en baankansen op de lokale Uw Stad Werkt-platforms straks inzichtelijk voor publieke instanties, ook over gemeente- en regiogrenzen heen.
VUM staat voor Verbeteren Uitwisseling Matchingsgegevens. Via deze landelijke digitale infrastructuur kunnen aangesloten publieke organisaties, zoals gemeenten en UWV, gegevens over werkzoekenden en vacatures uitwisselen, ook wanneer die oorspronkelijk bij een andere organisatie of in een andere regio staan.
Voor een werkconsulent bij een gemeente kan deze digitale infrastructuur een groot verschil maken. Sanna den Hoedt, senior beleidsadviseur werk en arbeidsmarkt bij gemeente Gouda en coördinator van de samenwerking binnen Arbeidsmarktregio Midden-Holland, ziet hoe arbeidsbemiddeling nu nog veel handmatig werk vraagt. Elke maandagochtend ontvangen consulenten in Midden-Holland bijvoorbeeld een mailing met vacatures vanuit de werkgeversdienstverlening. Vervolgens moeten zij zelf bekijken of daar iets tussen zit voor de inwoners die zij begeleiden. Sommige consulenten hebben wel bijna honderd mensen in hun caseload. “Het is heel erg handwerk op dit moment”, aldus Sanna.
Dat handwerk beperkt zich niet tot de vacatures uit de mailing. Consulenten maakten bijvoorbeeld ook al gebruik van lokale Uw Stad Werkt-platforms om naar vacatures te zoeken, maar moesten die daarvoor afzonderlijk bekijken. Bovendien konden zij het aanbod niet vanuit hun eigen systeem gericht doorzoeken op bijvoorbeeld functie, uren of andere kenmerken. Vanuit lokale overheden ontstond daarom de wens om Uw Stad Werkt als vacaturebron aan VUM toe te voegen. Door die koppeling hoeft een consulent straks niet meer afzonderlijk op het platform te zoeken: relevante vacatures kunnen via een gerichte zoekvraag binnen VUM in beeld komen.
Betere, regionale uitwisseling van gegevens
De ontwikkeling in Arbeidsmarktregio Midden-Holalnd staat niet op zichzelf. In heel Nederland wordt gewerkt aan de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur waarin partijen binnen de 35 arbeidsmarktregio’s nauwer samenwerken. VUM is daar een onderdeel van en wordt naar verwachting wettelijk verankerd. Midden-Holland bereidt zich daar nu al op voor en is daarmee volgens Gerlinde Scheper, die zich onder meer richt op de kwaliteit van gegevens in VUM, een van de voorlopers.
Dat betekent niet dat alle gegevens voor iedere aangesloten partij toegankelijk worden. Kandidatengegevens worden uitgewisseld tussen publieke partijen die daarvoor toegang hebben, zoals gemeenten en UWV. Uw Stad Werkt krijgt dus geen toegang tot gegevens van werkzoekenden, maar sluit aan als bron voor vacatures. Kandidaten worden in zoekresultaten bovendien eerst gepseudonimiseerd weergegeven.
De gegevens worden via een beveiligde verbinding binnen het digitale overheidsnetwerk uitgewisseld. Renate Westdijk, die Arbeidsmarktregio Midden-Holland begeleidt bij de voorbereiding op VUM en eerder betrokken was bij de pilots tijdens de ontwikkeling, zag van dichtbij hoeveel aandacht er aan veiligheid is besteed. “De beveiliging is tijdens de ontwikkeling voortdurend getest en kritisch tegen het licht gehouden. Dat geeft vertrouwen, zeker omdat we hier werken met gegevens van mensen.”
Dat beeld wordt ondersteund door onafhankelijk onderzoek van QSM/Omnext. Daaruit blijkt dat VUM bovengemiddeld scoort op applicatiebeveiliging en dat de voorziening als betrouwbaar, bruikbaar en veilig wordt beoordeeld.
Een visnet in een grotere vijver
Veilig gegevens kunnen uitwisselen is één kant van VUM. Uiteindelijk gaat het erom dat professionals daardoor meer mogelijkheden in beeld krijgen voor de mensen die zij begeleiden. Met soms rond de honderd werkzoekenden in een caseload kan een consulent onmogelijk alle ervaring, wensen en mogelijkheden van iedereen voortdurend paraat hebben. Een kandidaat die niet direct in het hoofd van een consulent opkomt, kan daardoor buiten beeld blijven.
Renate vergelijkt VUM daarom met een visnet waarmee professionals in een grotere vijver kunnen zoeken. Die ‘vis’ kan volgens haar zowel een werkzoekende als een vacature zijn. De techniek maakt daarbij niet zelf de uiteindelijke match. “Dit systeem maakt inzichtelijk. Vanuit dat inzicht kun je gaan handelen en kun je gaan matchen.”
Ook Gerlinde ziet daarin de meerwaarde. “Je kunt gewoon niet alles onthouden.” Door via VUM een gerichte zoekvraag te stellen, komen kandidaten of vacatures in beeld die een consulent anders misschien niet direct zou vinden.
Uw Stad Werkt als vacaturebron in VUM
Hoe werkt dat straks in de praktijk? Stel dat een consulent voor een werkzoekende passend productiewerk zoekt. Voldoet een vacature op Uw Stad Werkt aan de ingevoerde kenmerken, dan kan die tussen de resultaten verschijnen.
Daarvoor wordt gewerkt met een gemeenschappelijke gegevensstandaard. Bij een vacature gaat het bijvoorbeeld om het aantal uren, het soort dienstverband en gevraagde kwalificaties. Bij een werkzoekende kunnen onder meer gewenste uren, opleiding en werkervaring worden vastgelegd. Zo kunnen verschillende systemen dezelfde informatie begrijpen en uitwisselen.
Een ander voordeel is dat een vacature niet voor ieder systeem opnieuw hoeft te worden ingevoerd. “Je houdt de data bij de bron”, legt Gerlinde uit. Een vacature die al op Uw Stad Werkt staat, kan via de koppeling breder worden ontsloten. Juist in Midden-Holland is dat relevant, omdat Uw Stad Werkt in alle gemeenten binnen de arbeidsmarktregio actief is. Eén koppeling kan daarmee lokaal vacatureaanbod uit de hele regio beschikbaar maken voor professionals die mensen begeleiden naar werk. Diezelfde mogelijkheid kan Uw Stad Werkt ook interessant maken voor gemeenten buiten Midden-Holland: met een lokaal platform kunnen zij een extra bron van lokale vacatures aan VUM toevoegen.
Eerst om de hoek kijken kan nog steeds
Dat bredere bereik lijkt misschien haaks te staan op het uitgangspunt van Uw Stad Werkt: laten zien welk werk er dichtbij huis is. Volgens Gerlinde hoeft dat niet. Een werkconsulent begeleidt mensen die vaak om tal van redenen werk dicht bij huis zoeken en bepaalt bij een zoekvraag ook binnen welke afstand naar mogelijkheden wordt gezocht. Heeft iemand alleen een fiets en wil diegene binnen vijf kilometer werken? Dan kan lokaal worden gezocht. Voor iemand die verder kan én wil reizen, kan de straal groter worden. “Het ligt aan de zoekvraag die je stelt.” Zo hoeft een gemeentegrens geen harde grens te worden. Een baan vijf kilometer verderop kan immers toevallig in een andere gemeente liggen, terwijl die voor een werkzoekende prima bereikbaar is.
De computer neemt de match niet over
Meer mogelijkheden in beeld betekent nog niet dat iemand automatisch op de juiste werkplek terechtkomt. “De match, de bemiddeling, dat blijft mensenwerk”, zegt Gerlinde. Een systeem weet bijvoorbeeld niet vanzelf waarom iemand weinig kilometers kan reizen. Misschien heeft diegene geen fiets, maar biedt een werkgever een fietsplan. Zulke mogelijkheden komen pas boven tafel in een gesprek.
Ook aan werkgeverskant blijft persoonlijk contact nodig. Een werkgever zoekt volgens Renate vaak naar de ideale kandidaat, terwijl die niet altijd beschikbaar is. Dan kan het nodig zijn om anders naar een functie of kandidaat te kijken. “Dat ga je niet met systemen bereiken. Dat moet echt door gesprekken gebeuren.”
Niet alleen de uiteindelijke baan telt
Hoe meer vacature- en kandidatenbronnen aansluiten en hoe beter de gegevens worden bijgehouden, hoe meer mogelijkheden VUM uiteindelijk kan laten zien. Maar succes betekent volgens Sanna niet alleen dat iemand direct een betaalde baan vindt. Voor sommige werkzoekenden is eerst een kleinere stap nodig, bijvoorbeeld een werkervaringsplek of vrijwilligerswerk. Ook zulke mogelijkheden kunnen onderdeel worden van het bredere aanbod.
“Wij zien het ook als een succes als iemand stapjes maakt richting die arbeidsmarkt”, zegt Sanna. Het uiteindelijke doel blijft passend en zo duurzaam mogelijk werk. Maar soms begint dat met een mogelijkheid die voorheen niet in beeld kwam.
Met de VUM-koppeling zet ook Uw Stad Werkt een volgende stap: lokale vacatures blijven lokaal vindbaar, maar worden straks ook inzichtelijk voor professionals die over de grenzen van één platform, gemeente of regio heen naar passend werk zoeken.